Herfstnieuwsbrief 2020

Astronomisch gezien begint de herfst als de dag en de nacht even lang zijn. In Nederland was dat dit jaar op 22 september om precies 15.30 uur.

De herfst wordt gezien als tijd om te oogsten, los te laten, naar binnen te keren. Tijd om te schrijven. Autobiografisch, creatief, reflectief, alleen of samen, binnen of buiten.

Dat laatste gebeurde afgelopen zomer drie keer in de tuin van een deelnemer. Heel gezellig en fijn dat het kon.

Mieke en Ank gaan bibliotheken benaderen om vandaaruit één keer per maand te gaan schrijven naar aanleiding van gedichten, een roman of non-fictie. Zodra deze plannen concreter zijn geworden, laten we dat aan jullie weten.

Schrijfinspiratie is overal te vinden. Een boek, een tekst, een kaartje, een voorwerp, een herinnering. Lees onze tips, informatie over nieuwe schrijfprogramma’s en ander nieuws door te klikken op een van de onderstaande links.

We hopen elkaar binnenkort weer te treffen en wensen elkaar een fijn herfst-schrijfseizoen.

Ank, Hanneke en Mieke

De kunst van het genieten

Ank RipVan het ene op het andere moment is de wereld voor mij en voor ons allemaal veranderd. De meeste  activiteiten die we gepland hebben zijn afgelast. Ik blijf thuis. Heb zeeën van tijd.  Ik kom alleen nog buiten voor een flinke wandeling in mijn eentje. Dat probeer ik nu elke dag te doen en daar geniet ik dan heel erg van. Ik ben heel blij dat  het nog mogelijk is en ik zo in ieder geval nog volop kan genieten van de ontluikende natuur. Naast alle zorgen die ik heb vind ik het belangrijk een tegenwicht  te zoeken voor de onzekerheden en bezorgdheden van de coronacrisis.

Zin, Geertje CouwenberghIk laat me inspireren door Geertje Couwenbergh. Zij schreef het boekje: Zin, lust in je leven door schrijven. Zij  zegt in haar boek dat ze  hartstochtelijk verliefd is op het schrijven. Zij gelooft in het schrijven. Zij krijgt daardoor zin in dit waanzinnige leven. Ook in zulke bizarre tijden als waar we nu in zitten  kan schrijven inspireren en een uitlaatklep zijn. Daarom heb ik een aantal schrijfoefeningen  op een rijtje gezet, die je op een ochtend of een middag achter elkaar zou kunnen doen.
Het thema is: de kunst van het genieten.

Waar geniet jij van?  Hieronder volgen een paar schrijfsuggesties die je kunt gebruiken om te ontdekken waar jij vooral van geniet, wat je op dit moment mist en wat je juist nu inspireert.

Ik heb de oefeningen onderverdeeld in twee gedeeltes.

Deel 1 Waar geniet je in gewone tijden van en wat mis je op dit moment?

  • Maak een lijstje met activiteiten waar jij in normale tijden altijd van kunt   Schrijf onder elkaar zonder er bij na te denken tien dingen op waar jij van geniet in het leven.
  • Maak nu een lijstje van tien dingen die je op dit moment mist.
  • Kies vervolgens één van de dingen uit het lijstje van dingen die je mist. Denk terug aan een moment dat je deze activiteit aan het doen was. Verbeeld je dat je het nu aan het doen bent. Wat zie je, wat hoor je, wat ruik je, wat proef je, wat voel je, wat denk je? Schrijf een sprintje van ongeveer een A-viertje. Als je klaar bent lees je jouw tekst nog eens door. Als je dat gedaan hebt schrijf je de volgende woorden op: De eerste keer dat ik dit weer ga doen dan……… Maak af met drie regels.

Deel 2 Wat inspireert je op dit moment?

  • Kijk naar de eerste opdracht: het  lijstje van alle dingen waar jij van geniet. Kies één activiteit uit waarvan je nu in deze tijd en in deze situatie van de Coronacrisis nog steeds  kunt genieten.
    Schrijf nu een sprintje van zeven minuten. Je zet van te voren een timer op zeven minuten en je schrijft zeven minuten achter elkaar door. Alles wat je opschrijft is goed. Schrijf de activiteit die je gekozen hebt boven aan je bladzij. Je start nu je sprintje met de zin: Ik geniet hier nu vooral van  omdat……
  • Pak je pen en papier. Ga op een strategische plek zitten waar je veel kunt overzien. Bijvoorbeeld voor een raam met uitzicht op de straat, midden in de woonkamer of op je balkon of in je tuin. Neem er een kop koffie of thee bij en neem de tijd en geniet van je omgeving. Neem na een tijdje je pen ter hand en begin te schrijven.
    Start met de woorden: Wat mij hier inspireert is:…… Schrijf door tot je een A-viertje vol heb. Alles kan je inspireren. Mensen die langs komen, de blauwe lucht, een vogel, een oude straatsteen etc. Als er niets meer in je op komt, begin je weer met de begin woorden net zo lang tot je A-viertje vol is.
  • Lees wat je nu hebt opgeschreven nog eens door voor je zelf. Pak je pen en maak de volgende woorden af met drie zinnen: Nu ik dit zo doorlees denk ik………
  • Schrijf een recept voor een inspiratietaart in barre tijden. Ik geef hieronder een voorbeeld. 

Recept voor een inspiratietaart voor barre tijden
Ingrediënten:
– elke dag een wandelingetje
– humor
– chocola

Benodigdheden:
– flexibiliteit
– doorzettingsvermogen

Je kunt dit invullen zoals je zelf wilt.
Dit is maar een voorbeeld. Jouw eigen ingrediënten en benodigdheden kunnen er totaal anders uitzien. Schrijf het eerste op wat er in je opkomt.

  • Maak nu de volgende open zin af met drie regels: De komende weken ga ik……..
  • Tenslotte…… laat deze oefeningen nog even op je inwerken en schrijf er een haiku over. Een haiku bestaat uit drie regels, de eerste regel heeft vijf lettergrepen, de tweede regel heeft zeven lettergrepen en de derde regel weer vijf lettergrepen.

Ik wens jullie veel schrijfplezier in de komende tijd en hoop dat we elkaar gauw weer zullen zien bij één van de schrijfactiviteiten van de Schrijfkring.

Ank Rip

Schrijf- en leestips voor wie thuis zit

Nu het leven er ineens voor bijna iedereen anders uitziet, omdat we door de coronamaatregelen massaal thuis blijven, is er misschien ook meer tijd om te schrijven en te lezen. Wij hebben wat tips voor jullie verzameld.

  • Je kunt nog steeds gaan wandelen in de natuur. Neem je pen en schriftje mee en laat je inspireren door wat je ziet, hoort, proeft, voelt en ruikt. Laat de natuur op je inwerken, wandel rustig totdat je een plekje ziet waar je kunt schrijven. Maak dan de volgende zinnen af met drie regels:

Ik proef…
Ik zie…
Ik ruik…
Ik voel…
Ik hoor…

Kies één van de zinnen uit. Lees de zin over en schrijf daarna meteen een sprintje van vijf minuten. Een sprintje betekent dat je achterelkaar doorschrijft zonder te stoppen, je te bekommeren om fouten of over je werk te oordelen.

Deze oefening kun je op een mooie lentedag ook op je balkon doen of in je tuin. Laat je dan inspireren door je omgeving en doe precies dezelfde oefening.

  • Voor mensen die op dit moment niet naar buiten kunnen: Luister en kijk naar De Lentewals van Frédéric Chopin: https://youtu.be/a0hFZPvanMs. Schrijf ten minste vijf minuten over wat je hoort en ziet in dit filmpje en wat je daarbij voelt.
    Sluit af met een elfje. Een elfje is een dichtvorm bestaande uit elf woorden verdeeld over vijf regels. De verdeling is als volgt:

Regel 1 – 1 woord
Regel 2 – 2 woorden
Regel 3 – 3 woorden
Regel 4 – 4 woorden
Regel 5 – 1 woord

Rijmen mag maar is niet nodig.

Reizen op papier

  1. Door de uitbraak van het coronavirus kun je nu niet reizen, maar je kan nog wel ‘uitstapjes in je hoofd’ maken, je kan ‘reizen op papier’.
    De kunst van het leven is: thuis te zijn alsof men op reis is’,  Godfried Bomans.
    Schrijf vijf minuten over wat er bij je opkomt als je deze spreuk leest. Begin met  ‘Deze spreuk ……’.  Schrijf door zonder de pen van het papier te halen. Stokt je pen, schrijf dan de laatste zin over of begin weer met de beginzin.
  2. Wat is je favoriete middel om te reizen en waarom? Schrijf er een minuut over.
  3. Eén van de manieren om te reizen is met de trein. Wie kom je tegen in de trein? Ga na wie je ooit tegengekomen bent of verzin een aantal mensen en maak een lijstje.
  4. Kies twee personen uit het lijstje en schrijf een dialoog tussen die twee.
  5. Sluit af met de zin ‘Ik ben weer thuis …..’. Maak de zin af met drie regels.
  • De ophaalbrug in Arles – Vincent van GoghBrug van Langlois in Arles

N.a.v. een kunstkaart, zoals hierboven, kun je op verschillende manieren schrijven. Hierbij een paar opdrachten.

    1. Kijk naar de afbeelding en beschrijf wat je ziet: kleur, vorm? Zet de wekker op 3 of 5 minuten en schrijf door tot de bel gaat.
    2. Dit schilderij is een onderdeel van een landschap. Beschrijf de omgeving van het schilderij. Waar is het, hoe ziet het eruit? In 3 minuten.
    3. Op de bruggetje zie je een persoon. Wie is het en waar gaat zij/hij heen? Schrijf daar een A4-tje over.
    4. Als je het schilderij cadeau zou krijgen, waar hang je het op of zet je het neer in je huis? Schrijf een brief aan Vincent van Gogh hierover, inclusief een aanhef. Zet de wekker op vijf minuten en als die gaat sluit je de brief af met een groet.
  • Bertus Meijer van Onderwijsenzo heeft een verzoek aan schrijvers: “Kunt u mij verhalen van ongeveer 5 à 10 minuten sturen die ik mag gebruiken? Ik vermeld uw naam uiteraard.” Bertus deelt namelijk elke dag een voorleesverhaal voor de kinderen thuis en heeft blijkbaar hulp nodig. Wil je informatie, mail naar ponnekehoeve@gmail.com.
  • Door de verspreiding van het virus kan er naast de angst en de bezorgdheid soms ook wat meer tijd zijn voor wat positiviteit en bemoediging. Rutger Bregman, historicus en schrijver,  gelooft dat mensen in tijden van crisis meer samenwerken. Misschien heb je zijn boek met een hele optimistische levensvisie al gelezen.  De meeste mensen deugen  is een echte aanrader. Hij herschrijft niet alleen de geschiedenis, maar werpt ook nieuw licht op onze toekomst.
  • CollageScheur plaatjes uit tijdschriften en maak een collage over een thema dat je zelf kiest. Wat valt je op als je naar je collage kijkt? Schrijf daar zeven minuten over.

 

Kleurrijke Oogst

Op 25 oktober was er weer een workshop in de natuur. We schreven met een groepje rondom de prachtige omgeving van kasteel Staverden en gebruikten de natuur als inspiratiebron. Buiten schrijven heeft een meerwaarde. Je kunt je laten verrassen door wat je om je heen ziet. Je kunt al je zintuigen gebruiken om je omgeving te beschrijven. Wat zie je, wat voel je, wat hoor je, wat proef je, wat ruik je.
We schreven in een prieeltje bij Kasteel Staverden, zaten op een stenen bruggetje aan het water en verwonderden ons over de verschillende bomen om ons heen om vervolgens vanuit het perspectief van een zelf gekozen boom te gaan schrijven. De natuur en de mensen veranderen en ook de boom heeft te maken met veranderingen in seizoenen, maar kan ook onveranderlijk jaren, soms eeuwen de tand des tijds doorstaan. We beschreven een dag uit het dagboek van een boom.
Vanuit rust, stilte en concentratie werd er volop geschreven en teksten met elkaar gedeeld.

Een mooie geslaagde morgen en omdat het zulk mooi weer was, dronken we na afloop op het terras van de Brasserie nog een kop koffie of thee.

Bijzondere pennetjes

Zomer! De natuur is op zijn hoogtepunt, de dagen zijn lang en de nachten kort. We gaan erop uit. Andere dingen beleven, reizen, kamperen, nieuwe gebieden bekijken. Naar buiten treden. En daar kun je dan ook over schrijven. Een notitieblokje in je zak, en uiteraard een pennetje. Om je indrukken op te schrijven.

pennetjeBij het schrijven heb je niet alleen iets nodig om ín te schrijven, maar ook iets om méé te schrijven. Zowel mooie schriftjes als pennen kan ik niet laten liggen.

Vorig jaar was ik een weekje in Italië, een schrijfweek bij Ank. In een winkeltje, met allerlei schrijfbenodigdheden in de glasstad Venetië, kon ik het niet laten om een pennetje te kopen. Van glas. Het is maar tien cm lang. Ik heb er ook een potje violette inkt bij gekocht.

PennenEn in Edinburg (Schotland) moest ik het pennetje met een fazantenveer (54 cm lang) dat in The Writers’ Museum te koop lag, wel meenemen. Het kostte moeite om het (heel) in de koffer thuis te krijgen.

Van elke vakantie in het buitenland neem ik wel een pennetje mee.

Of ik er mee schrijf? Eigenlijk niet, maar ze zijn mooi om naar te kijken.

 

Vertelstenen

Vertelstenen‘Er was eens…’ Sprookjes beginnen vaak met deze zin. Soms is het leuk zelf een verhaaltje te verzinnen en te fantaseren over een wereld waarin alles kan en mag. Ben je op zoek naar inspiratie dan zijn ‘vertelstenen’ een leuk hulpmiddel. Vertelstenen zijn dobbelstenen met afbeeldingen, die je inspireren tot wonderlijke associaties en verhaallijnen. Je kan het niet fout doen en het is heerlijk om te lachen om je eigen of andervrouws/-mans fantasie. Succesvol bij etentjes of voor een verhaaltje voor het slapen gaan.
In de Schrijfkring in Ermelo hebben we geschreven aan de hand van de stenen en dat resulteerde in humoristische verhaaltjes die we met plezier met elkaar hebben gedeeld.
Vertelstenen zijn te koop bij sommige boekwinkels en via Internet.

Dromen, zalig nietsdoen en het zoete leven

Schrijven en wandelen in Italië
Wat is er mooier dan aan het Grande Canal in Venetië te schrijven over wat je ziet. Of langs de rivier de Piave je gedachten over de stroming aan het papier toe te vertrouwen, of in een wijngaard te fantaseren over het leven van de wijnboer.
Vier dagen hebben we onze gedachten op papier gezet over dromen, het zalig nietsdoen en het zoete leven. En daarnaast mooie wandelingen gemaakt en heerlijk gegeten. Om daar vervolgens ook weer over te schrijven.
Met z’n vijven hebben we aan diverse tafeltjes gezeten, soms met een Aperol Spritz, maar meestal met een kop cappuccino. We hebben geproefd van het Italiaanse leven.
In mijn afscheidsbrief aan Italië heb ik geschreven dat ik hoopte ooit nog eens terug te komen.
Dat ga ik zeker doen.

De volgende schrijfvakantie is van 3 tot 7 september a.s. Er is nog plaats. Ook is het mogelijk met een vriendinnengroepje te gaan en de datum in overleg met af te spreken. Heb je belangstelling, neem dan contact op met Ank Rip, via email ankie.rip@gmail.com of telefoon 06-27084382.

Draken verslaan

Voor ieder mens die op zoek gaat
is er een woud om te doorkruisen,
een draak om te verslaan
en een schat om te vinden. 

Niemand kan de draak
van een ander verslaan,
een ieder heeft zijn eigen weg,
zijn eigen draak,
zijn eigen schat. 

Uit: Harts-tocht, de levensweg die wij afleggen,
door Christine van der Burg

Bij het autobiografisch schrijven stuit je soms op pijnlijke herinneringen die moeilijk zijn om over te schrijven. Maar ze horen wel bij je levensverhaal. Dan kan het helpen om afstand te nemen en over jezelf te schrijven vanuit een ander standpunt. Willemijn Soer geeft in haar boek Autobiografisch schrijven daarvoor verschillende mogelijkheden (blz. 68).

Eén manier om anders te kijken naar een levenservaring is je herinnering te beschrijven vanuit het perspectief van een sprookjesverteller: Er was eens… Je kan daarbij vrij fantaseren en over jezelf schrijven alsof je een ander bent, misschien een kabouter, een elf of een dier. Willemijn: ‘Hierdoor wordt ons verhaal niet alleen draaglijk, het wordt ook universeel. En merkwaardigerwijs: het wordt meer dan ooit van ons.’ 

Harts-tochtChristine van der Burg werkt met beelden en gedichten. Haar boek Harts-tocht, over spiritualiteit en creativiteit, begint met het hoofdstuk Sprookjes en symboliek. ‘Sprookjes ondersteunen met hun beeldentaal onze levensreis: de uitdagingen waarvoor wij komen te staan blijken universeel te zijn. (…) Wij verzamelen moed en gaan op pad. En met vallen en opstaan, door te verdwalen en te zoeken, door doolhoven en wouden heen, vinden we de juiste weg.’

Als mijn geheugen me niet bedriegt

Als mijn geheugen me niet bedriegt‘…omdat iets wat in de jeugd gebeurd is, dikwijls
het gevolg is van een voorval op oudere leeftijd.’
Marten Toonder

Wat gebeurt er met je herinneringen als je verleden er anders uitziet dan je dacht? Als je vader niet je vader blijkt te zijn? Als een vriend of geliefde de dader blijkt te zijn van een ernstig delict? Is je verleden de som van je herinneringen? Wat is waarheid als je schrijft over je leven en hoe belangrijk is dat?
Deze en andere vragen komen aan bod in Als mijn geheugen me niet bedriegt van Douwe Draaisma.
Het boek is uitgegeven in 2016 en beschrijft ‘een onderzoek naar de wijze waarop ervaringen op latere leeftijd herinneringen achteraf kleuren en veranderen’. Bovenstaand citaat is eraan ontleend.

Onvoltooid verleden tijd

In het najaar van 1995 schreef mijn vader zijn levensboek. Hij illustreerde het met foto’s en documenten als trouwakten, persoonsbewijzen en krantenknipsels. Een nauwkeurige vastlegging van wie hij was en waar hij voor stond en een kostbare herinnering voor zijn kinderen en kleinkinderen. Mijn vader overleed in 2009 maar zijn verhalen leven voort.

In zijn levensboek maakte mijn vader een begin met de familiestamboom, vanuit zijn geheugen en de familieverhalen. Hij kwam tot aan zijn betovergrootvader, overleden op 21 november 1896.

Sinds kort houdt het ook mij bezig: stamboomonderzoek. Wie waren mijn voorouders, waar leefden ze, wat deden ze? Kwamen ze uit andere landen, trokken ze rond, waren ze van adel? Welnee! De ruim vijfhonderd voorouders die ik tot nu toe heb ontdekt leefden allemaal in het westen van Noord-Brabant, het zuidwesten van Gelderland en in Zuid-Holland. Daar werden ze geboren en daar stierven ze. De mannen werkten onder meer als landbouwer, veekoopman, molenaar, schoolmeester en veldwachter. Een enkeling werd burgemeester. Slechts bij twee vrouwen staat een beroep vermeld: dienstmeid of chirurgienne.

De naamreeks van mijn vader gaat terug tot 1650, het geboortejaar van mijn voorvader in de tiende generatie Laurents die trouwde met Elsken. Hun zoon Arendt werd geboren op 18 maart 1674. Hij werd ruiter in het regiment van luitenant-generaal Van Oijen in Bergen op Zoom. Zijn vrouw, Marieken, overleed jong en Arendt trouwde opnieuw. Daarmee ontstond een samengesteld gezin. Een fenomeen dat opvallend vaak voorkomt in mijn voorgeslacht en dat zich heeft voortgezet in mijn eigen leven.

Voor mijn verjaardag kreeg ik het boek Verborgen Verleden, het stamboomboek van drs. Rob van Drie. Het is de officiële uitgave van het gelijknamige tv-programma van de NTR en het helpt je op weg bij het onderzoek in de archieven. Zo komt de ene na de andere voorouder tot leven.

Nu ik zelf bezig ben met mijn levensverhaal voel ik mij verbonden met al die mensen die vóór mij leefden, zonder wie ik niet zou zijn geboren. Ik geniet van de reis naar het verleden. Èn van mijn talrijke huidige familieleden die – deels – eveneens hun bestaan danken aan boeren en ‘eenvoudighe luijden’ in een klein stukje Nederland.

(Foto Pixabay)