Schrijven in Venetië

Schrijven in VenetiëKom je deze zomer toevallig in Venetië en zou je Venetië wel eens op een andere manier willen ontdekken? Doe dan mee aan de schrijfworkshop  Carpe Diem. Schrijfervaring niet nodig. We gaan de stillere Joodse wijk in en schrijven met behulp van creatieve werkvormen wat we ervaren en beleven. Neem contact met me op en ik kom naar je toe op een tijd die jou schikt.

Email: Ankie.rip@gmail.com
Telefoon 0031627084382
Kosten 15 euro per persoon

Zomernieuwsbrief

Bijzondere pennetjes
door Mieke

Zomer! De natuur is op zijn hoogtepunt, de dagen zijn lang en de nachten kort. We gaan erop uit. Andere dingen beleven, reizen, kamperen, nieuwe gebieden bekijken. Naar buiten treden. En daar kun je dan ook over schrijven. Een notitieblokje in je zak, en uiteraard een pennetje. Om je indrukken op te schrijven.

pennetjeBij het schrijven heb je niet alleen iets nodig om ín te schrijven, maar ook iets om méé te schrijven. Zowel mooie schriftjes als pennen kan ik niet laten liggen.

Vorig jaar was ik een weekje in Italië, een schrijfweek bij Ank. In een winkeltje, met allerlei schrijfbenodigdheden in de glasstad Venetië, kon ik het niet laten om een pennetje te kopen. Van glas. Het is maar tien cm lang. Ik heb er ook een potje violette inkt bij gekocht.

PennenEn in Edinburg (Schotland) moest ik het pennetje met een fazantenveer (54 cm lang) dat in The Writers’ Museum te koop lag, wel meenemen. Het kostte moeite om het (heel) in de koffer thuis te krijgen.

Van elke vakantie in het buitenland neem ik wel een pennetje mee.

Of ik er mee schrijf? Eigenlijk niet, maar ze zijn mooi om naar te kijken.

Leuke plekken en ideeën om buiten te schrijven
door Ank 

Mieke zei het al, in de zomer kun je met of zonder mooie pen, overal buiten schrijven. Mijn schrijf en wandelcursus in Italië speelt zich ook vooral buiten af. We schrijven tussen de wijnvelden, langs de rivier, in Venetië, op een marktje of op een terras. Maar ook in deze omgeving, Harderwijk, Ermelo, Putten, kun je heerlijk buiten schrijven in de prachtige bossen om ons heen, vooral vroeg in de morgen of later in de middag. Ga eens zitten met je pen en papier op het grasveld bij het water in Harderwijk. Je kunt het met zijn tweeën doen als je samen geniet van schrijven, maar vooral alleen vind ik het altijd een bijzondere ervaring.

Hieronder vind je wat tips om buiten te schrijven

  1. Ga op een terras zitten en laat de indrukken op je af komen. Proef, voel, ruik, luister en kijk. Gebruik al je zintuigen en begin te schrijven. Start met de woorden: Nu ik hier zo zit….
  2. Als je in een stad loopt met een oude geschiedenis of in een dorpje bent met oude huizen, laat deze gebouwen tot je spreken. Een oude deur kan je zo inspireren tot schrijven door te starten met de volgende zin: Ik ben een oude deur, maar wat ik allemaal gezien heb in al die jaren……..
  3. Op iedere plek waar je komt, kun je ook een cascade schrijven. Een cascade betekent water dat trapsgewijs van een hoogte naar beneden stort. Ook betekent het een proces dat in stappen verloopt. Bij een schrijfcascade start je met letterlijk te beschrijven wat je ziet, totdat je een associatie krijgt van iets totaal anders, dit kan een herinnering zijn, een wens, een gevoel, waar je dan meteen verder op doorschrijft. Ongeveer vijf minuten. De schrijfcascade verloopt zo stapsgewijs. Je begint met de feiten in je omgeving en associeert daarna vrijelijk over wat er maar in je opkomt.

Ik zelf vind het fijn om uit mijn stoel te komen, naar buiten te gaan en te gaan schrijven. En wel om de volgende redenen:

  1. Ik stap even uit de sleur en creëer zo mijn eigen schrijfplek, als het bij voorbeeld erg druk is bij mij thuis en ik daar niet tot schrijven kom.
  2. De combinatie van wandelen en schrijven geeft mij een andere energie. Schrijven wordt een lichamelijke ervaring.
  3. Ik kan kiezen waar ik wil schrijven, afhankelijk van mijn stemming. Als ik rust, harmonie en natuur wil, trek ik de bossen in. Als ik behoefte heb aan een levendige energie en inspiratie ga ik op een terras zitten.
  4. Met een schrijfvriendin op een mooie plek gaan zitten en ons schrijfsel samen delen, is een hele bijzondere ervaring voor mij en mijn vriendin.
  5. Ik loop soms ook een wandelroute en ga dan op bijzonder mooie plekjes even zitten en beschrijf wat ik zie. Ik beleef het wandelen op die manier intenser en de mooie plekken onthoud ik beter.

Wil je meer inspiratie opdoen, kijk dan op Aanraders. Nieuw is bijvoorbeeld het schrijfretraiteboek De herberg van Christine de Vries. Jezelf schrijvend bezinnen in veertig dagen. Even tijd voor jezelf. Waar je ook bent, ver weg of in je eigen achtertuin. Een aanrader dus!

Schrijfbijeenkomsten
Informatie over de schrijfworkshops vind je op onze Agenda.
Wil je meeschrijven? Laat het ons weten!

De zomer is veelbelovend begonnen. Hopelijk blijft het weer meewerken en kunnen we veel naar buiten. Wij wensen jullie allemaal een hele fijne en creatieve zomer toe en wie weet komen we elkaar ergens tegen  met pen en papier midden op de heide!

Een warme groet van
Ank, Hanneke en Mieke

Vertelstenen

Vertelstenen‘Er was eens…’ Sprookjes beginnen vaak met deze zin. Soms is het leuk zelf een verhaaltje te verzinnen en te fantaseren over een wereld waarin alles kan en mag. Ben je op zoek naar inspiratie dan zijn ‘vertelstenen’ een leuk hulpmiddel. Vertelstenen zijn dobbelstenen met afbeeldingen, die je inspireren tot wonderlijke associaties en verhaallijnen. Je kan het niet fout doen en het is heerlijk om te lachen om je eigen of andervrouws/-mans fantasie. Succesvol bij etentjes of voor een verhaaltje voor het slapen gaan.
In de Schrijfkring in Ermelo hebben we geschreven aan de hand van de stenen en dat resulteerde in humoristische verhaaltjes die we met plezier met elkaar hebben gedeeld.
Vertelstenen zijn te koop bij sommige boekwinkels en via Internet.

Dromen, zalig nietsdoen en het zoete leven

Schrijven en wandelen in Italië
Wat is er mooier dan aan het Grande Canal in Venetië te schrijven over wat je ziet. Of langs de rivier de Piave je gedachten over de stroming aan het papier toe te vertrouwen, of in een wijngaard te fantaseren over het leven van de wijnboer.
Vier dagen hebben we onze gedachten op papier gezet over dromen, het zalig nietsdoen en het zoete leven. En daarnaast mooie wandelingen gemaakt en heerlijk gegeten. Om daar vervolgens ook weer over te schrijven.
Met z’n vijven hebben we aan diverse tafeltjes gezeten, soms met een Aperol Spritz, maar meestal met een kop cappuccino. We hebben geproefd van het Italiaanse leven.
In mijn afscheidsbrief aan Italië heb ik geschreven dat ik hoopte ooit nog eens terug te komen.
Dat ga ik zeker doen.

De volgende schrijfvakantie is van 3 tot 7 september a.s. Er is nog plaats. Ook is het mogelijk met een vriendinnengroepje te gaan en de datum in overleg met af te spreken. Heb je belangstelling, neem dan contact op met Ank Rip, via email ankie.rip@gmail.com of telefoon 06-27084382.

Draken verslaan

Voor ieder mens die op zoek gaat
is er een woud om te doorkruisen,
een draak om te verslaan
en een schat om te vinden. 

Niemand kan de draak
van een ander verslaan,
een ieder heeft zijn eigen weg,
zijn eigen draak,
zijn eigen schat. 

Uit: Harts-tocht, de levensweg die wij afleggen,
door Christine van der Burg

Bij het autobiografisch schrijven stuit je soms op pijnlijke herinneringen die moeilijk zijn om over te schrijven. Maar ze horen wel bij je levensverhaal. Dan kan het helpen om afstand te nemen en over jezelf te schrijven vanuit een ander standpunt. Willemijn Soer geeft in haar boek Autobiografisch schrijven daarvoor verschillende mogelijkheden (blz. 68).

Eén manier om anders te kijken naar een levenservaring is je herinnering te beschrijven vanuit het perspectief van een sprookjesverteller: Er was eens… Je kan daarbij vrij fantaseren en over jezelf schrijven alsof je een ander bent, misschien een kabouter, een elf of een dier. Willemijn: ‘Hierdoor wordt ons verhaal niet alleen draaglijk, het wordt ook universeel. En merkwaardigerwijs: het wordt meer dan ooit van ons.’ 

Christine van der Burg werkt met beelden en gedichten. Haar boek Harts-tocht, over spiritualiteit en creativiteit, begint met het hoofdstuk Sprookjes en symboliek. ‘Sprookjes ondersteunen met hun beeldentaal onze levensreis: de uitdagingen waarvoor wij komen te staan blijken universeel te zijn. (…) Wij verzamelen moed en gaan op pad. En met vallen en opstaan, door te verdwalen en te zoeken, door doolhoven en wouden heen, vinden we de juiste weg.’

Als mijn geheugen me niet bedriegt

‘…omdat iets wat in de jeugd gebeurd is, dikwijls
het gevolg is van een voorval op oudere leeftijd.’
Marten Toonder

Wat gebeurt er met je herinneringen als je verleden er anders uitziet dan je dacht? Als je vader niet je vader blijkt te zijn? Als een vriend of geliefde de dader blijkt te zijn van een ernstig delict? Is je verleden de som van je herinneringen? Wat is waarheid als je schrijft over je leven en hoe belangrijk is dat?
Deze en andere vragen komen aan bod in Als mijn geheugen me niet bedriegt van Douwe Draaisma.
Het boek is uitgegeven in 2016 en beschrijft ‘een onderzoek naar de wijze waarop ervaringen op latere leeftijd herinneringen achteraf kleuren en veranderen’. Bovenstaand citaat is eraan ontleend.

Onvoltooid verleden tijd

In het najaar van 1995 schreef mijn vader zijn levensboek. Hij illustreerde het met foto’s en documenten als trouwakten, persoonsbewijzen en krantenknipsels. Een nauwkeurige vastlegging van wie hij was en waar hij voor stond en een kostbare herinnering voor zijn kinderen en kleinkinderen. Mijn vader overleed in 2009 maar zijn verhalen leven voort.

In zijn levensboek maakte mijn vader een begin met de familiestamboom, vanuit zijn geheugen en de familieverhalen. Hij kwam tot aan zijn betovergrootvader, overleden op 21 november 1896.

Sinds kort houdt het ook mij bezig: stamboomonderzoek. Wie waren mijn voorouders, waar leefden ze, wat deden ze? Kwamen ze uit andere landen, trokken ze rond, waren ze van adel? Welnee! De ruim vijfhonderd voorouders die ik tot nu toe heb ontdekt leefden allemaal in het westen van Noord-Brabant, het zuidwesten van Gelderland en in Zuid-Holland. Daar werden ze geboren en daar stierven ze. De mannen werkten onder meer als landbouwer, veekoopman, molenaar, schoolmeester en veldwachter. Een enkeling werd burgemeester. Slechts bij twee vrouwen staat een beroep vermeld: dienstmeid of chirurgienne.

De naamreeks van mijn vader gaat terug tot 1650, het geboortejaar van mijn voorvader in de tiende generatie Laurents die trouwde met Elsken. Hun zoon Arendt werd geboren op 18 maart 1674. Hij werd ruiter in het regiment van luitenant-generaal Van Oijen in Bergen op Zoom. Zijn vrouw, Marieken, overleed jong en Arendt trouwde opnieuw. Daarmee ontstond een samengesteld gezin. Een fenomeen dat opvallend vaak voorkomt in mijn voorgeslacht en dat zich heeft voortgezet in mijn eigen leven.

Voor mijn verjaardag kreeg ik het boek Verborgen Verleden, het stamboomboek van drs. Rob van Drie. Het is de officiële uitgave van het gelijknamige tv-programma van de NTR en het helpt je op weg bij het onderzoek in de archieven. Zo komt de ene na de andere voorouder tot leven.

Nu ik zelf bezig ben met mijn levensverhaal voel ik mij verbonden met al die mensen die vóór mij leefden, zonder wie ik niet zou zijn geboren. Ik geniet van de reis naar het verleden. Èn van mijn talrijke huidige familieleden die – deels – eveneens hun bestaan danken aan boeren en ‘eenvoudighe luijden’ in een klein stukje Nederland.

(Foto Pixabay)

Döstädning

Margareta Magnusson schreef een vrolijk boekje over de edele Zweedse kunst van döstädning. betekent in het Zweeds ‘dood’ en städning betekent ‘opruimen’. Het is een Zweeds gebruik om je materiële bezittingen te ordenen tegen het einde van je leven. Volgens de schrijfster is het ‘een ritueel dat je helpt te reflecteren op je leven – of dat nou binnenkort op zijn einde loopt of nog bij lange na niet.’

Zij schrijft over de ‘weggooidoos’ waarin je dingen bewaart die alleen voor jezelf van belang zijn. ‘Wanneer je je papieren doorneemt, kom je misschien brieven tegen waarin de auteur liefkozende woordjes heeft geschreven, zoals ‘lieve, goede vriendin’, ‘verrukkelijk’ en andere heerlijkheden die je telkens weer wilt lezen en liever aan de muur zou handen dan weggooien. Wanneer ik zulke dingen tegenkom, die totaal geen waarde voor anderen hebben maar enorm waardevol zijn voor mij, dan haal ik mijn ‘weggooidoos’ tevoorschijn. Als ik er niet meer ben, mag die worden vernietigd.’
Ze eindigt met de opmerking: ‘Het is heel belangrijk dat je geen grote doos neemt. Een schoendoos zou voldoende moeten zijn.’

Werkelijke liefde laat los.
Wat je werkelijk liefhebt,
vertrouw je aan zichzelf toe.
Wat je werkelijk liefhebt,
wordt een deel van je.
Wat je loslaat,
blijft een deel van je.
Wat een deel van je is,
kun je nooit verliezen.
Saskia de Bruin

De kamers van het autobiografisch geheugen

Bij het schrijven over je leven speelt het autobiografisch geheugen een belangrijke rol. Het is de plek in onze hersenen waar we de herinneringen aan ons leven opslaan. De structuur van dit geheugen kan je zien als drie ‘kamers’:

  • De kamer met de ansichtkaarten: specifieke eenmalige herinneringen. Die
    De kamer met de ansichtkaarten – foto Pixabay

    keer dat je door het ijs zakte, de tekening van je zusje die akelige kinderen in een plas hadden gegooid, je eerste zoen. Er zijn zintuiglijke sensaties aan verbonden: het klonk, het zag eruit, het rook, het voelde, het smaakte…

  • De kamer met algemene gebeurtenissen die vaker voorkwamen of langer duurden. Zoals het jaarlijkse kerstfeest van de zondagschool, onze vakantie in Oostenrijk. Ze zijn algemeen in de zin van: het was mooi weer of we kregen altijd een sinaasappel. Er kan een oordeel bij horen: ik vond het een fijne tijd of juist niet.
  • De kamer van de periodes in je leven: Mijn tijd op de kleuterschool, mijn eerste baan. Vaak verbonden aan algemene beschrijvingen van wat je in die periode deed, met wie, waar en waarom.

Herinneren kan spontaan optreden, doordat je iets ziet, hoort, ruikt of voelt. Door de geur van vers hooi weet je ineens weer hoe je vroeger je opa mocht helpen bij het binnenhalen van het hooi, hoe warm het was in de zon en hoe je telkens moest niezen.

Je kan ook actief herinneringen terughalen door terug te denken aan een bepaalde periode. Bijvoorbeeld toen je pas op kamers woonde en ook nog je eerste baan had. Hoe vol de dagen waren en hoe weinig tijd je opeens had voor leuke dingen. Hoe moe je ’s avonds was. Maar ook dat je de vrijheid had om te doen wat je wilde, uitgaan en uitslapen.

Schrijven vanuit je herinnering is ordenen. Je brengt verbinding aan tussen de gebeurtenissen en perioden in je leven. Je legt levensverhalen vast, over een korte of een langere periode in je leven. Als je al die verhalen samenvoegt, rangschikt en redigeert heb je de basis voor je autobiografie. Door het toevoegen van foto’s, tekeningen, scans van belangrijke documenten etc. wordt het boek compleet.

Geïnspireerd door: Op verhaal komen – Je autobiografie als bron van wijsheid, door Ernst Bohlmeijer & Gerben Westerhof

(Eerder gepubliceerd op Veelkleurig Leven op 26 januari 2015).

Je levensverhaal schrijven

Als je je eigen levensverhaal zou willen vastleggen, hoe doe je dat dan? Waar begin je? Wat neem je wel op en wat niet? Er verschijnen steeds nieuwe titels over dit onderwerp. Voorbeelden zijn:

  • Zo doe je dat – je levensverhaal schrijven door Brenda van Es, dat aanwijzingen geeft voor een heldere, meeslepende en krachtige autobiografie.
  • Spelen met je leven door Nanda Huneman, dat beschrijft hoe je je levensgeschiedenis om kunt zetten in een origineel, spannend en fictief verhaal.
  • Jouw levensverhaal hoort in een mooi boek thuis, door Daniëla Postma. ‘Laat je inspireren door de ervaringen van anderen en deel jouw leven met mensen om wie je geeft.’

Een speciaal boek in dit kader is Rimpelingenautobiografisch schrijven voor kankerpatiënten. De schrijver, coach en trainer Jeroen Hendriksen, lijdt sinds 2011 aan een zeldzame ongeneeslijke vorm van bloedkanker. Hij volgt cursussen Autobiografisch Schrijven en ontdekt zes thema’s voor zijn levensverhaal: het hier en nu; betekenis geven; kwetsbaarheid; steun en troost; veerkracht; spiritualiteit. Samen met lotgenoten werkt hij deze ‘bronnen van zingeving’ uit en in oktober 2016 komt zijn ‘zelfwerkboek’ op de markt. Het is bedoeld voor mensen met een (levensbedreigende) ziekte maar ook boeiend voor anderen die bezig zijn met hun levensverhaal.