Schrijven bij de Maretak

Stichting De Maretak Veluwe in Harderwijk biedt mensen met kanker en hun naasten ondersteuning. In de maanden januari en februari hebben we daar, mede aan de hand van het boek Rimpelingen van Jeroen Hendriksen,  vier middagen geschreven. Het boek is een handleiding voor autobiografisch schrijven voor mensen met kanker. En is bedoeld om kankerpatiënten (maar ook andere mensen met een levensbedreigende ziekte) kracht, steun en moed te geven.

De titel van het boek legt de schrijver als volgt uit: “Rimpelingen kun je zien als concentrische kringen (verschillende cirkels met hetzelfde middelpunt) die ieder van ons creëert en die lang blijven voortleven. Rimpelingen zijn als een verzameling nagelaten verhalen. Het maken van je levensverhaal is als rimpelingen in een meertje, golfje na golfje rimpelt het voort. Een steen in het water geeft rimpelingen naar de zijden, maar het geeft ook in de diepte rimpelingen. De steen is al niet meer te zien, is weg, maar het water beweegt nog steeds, in grotere cirkels. Communicatie verdiept zich in het contact met anderen.”

Schrijven is een verdiepende activiteit. Schrijven over mooie dingen, maar ook over moeilijkheden die je tegenkomt. Het vraagt van je om in de spiegel te kijken. Speelse oefeningen helpen je fantasie op gang te brengen. Met denkoefeningen kom je tot verdieping. Schrijven kan helpen, geeft betekenis aan heden en verleden, kan angst en kwetsbaarheid verminderen. Hendriksen zegt hierover: “Daarom ben ik zelf gaan schrijven om weer grip te krijgen op mezelf en de wereld om me heen”.

Bronnen van zingeving
In het boek geeft Hendriksen zes bronnen van zingeving aan. Wij hebben de eerste vier thema’s op onze eigen manier ingevuld:
1e keer: Het hier en nu. Het verleden speelt een rol, je hebt ervaringen in het verleden nodig om het heden te kunnen begrijpen, en om belangrijke stappen in de toekomst te zetten. De toekomst is ongewis. Het hier-en-nu is een scharnierpunt waar verleden en toekomst samen komen.
2e keer: Betekenis geven. Balans vinden in het geven en nemen.
3e keer: Kwetsbaarheid. Het leven, jouw leven is kwetsbaar. Emoties spelen een grote rol.
4e keer: Steun en troost. Wat geeft je troost? Van wie krijg je troost.

Regels voor creatief schrijven
Doorschrijven: niet nadenken en de pen niet van het papier halen. Als je niet verder kunt schrijven herhaal je het laatste woord, of de beginzin. Het gaat erom dat je “vanuit je hart” schrijft. Als je gaat nadenken, stokt je pen.
– In een bepaalde tijd (minuten) of aantal regels schrijven, dus in een afgebakende tijd of regels.
Niet letten op spelling en grammatica, want dan ga je nadenken. Als je dat wat je geschreven hebt mooi vindt, kan je het later herschrijven.
Voorlezen aan elkaar. Wil je dat niet, dan zeg je “ik pas”. Je hoeft niet uit te leggen, waarom je het niet wilt.
Privacy is belangrijk. Wat er besproken wordt, blijft in de ruimte.
– Op de teksten die we voorlezen, geven we geen commentaar. Later kunnen we er nog over praten. We hebben respect voor elkaars emoties.

Schrijfoefeningen (die we gebruikt hebben):

  • Woordgedicht: De letters van een woord schrijf je onder elkaar. Bij elke letter zet je een woord of klein zinnetje dat betrekking heeft op dat woord.
  • Open zinnen: je maakt het begin van een zin af in een aantal regels of minuten.
  • Sprintje: Over een bepaald voorwerp/onderwerp schrijf je binnen een bepaalde tijd zo snel als je kan. Je kan ook schrijven over een bepaalde afbeelding.
  • Dialoog: Een gesprek tussen twee mensen of voorwerpen.
  • Brief: Een brief aan jezelf, of een ander, die je niet verstuurt.
  • Mindmap: Zet het woord (onderwerp) dat je wilt onderzoeken in het midden en zet alle woorden, die in je opkomen, eromheen.
  • Lijstje: Een opsomming van een bepaald onderwerp.
  • Dichtvormen, zoals een elfje, rondeel of sneeuwbal.

Een elfje is een gedichtje van elf woorden: de eerste zin bestaat uit één woord, tweede zin twee woorden, derde drie, vierde vier en de laatste zin één woord. Voorbeeld:

Schrijven
over jezelf
en je leven
geeft moed en kracht
verwerking

Een rondeel is een gedicht van acht regels, waarbij de eerste, vierde en zevende hetzelfde zijn en regel 2 en 8 ook.

Een sneeuwbal heeft tien regels. Elke regel bevat het aantal woorden dat past bij het nummer van de regel. Iedere regel heeft dus één woord meer dan de vorige.

Ook een leuke dichtvorm is de haiku: eerste zin 5 lettergrepen, tweede zin 7 lettergrepen en zin drie weer 5 lettergrepen. Voorbeeld:

Het samen schrijven
over veel onderwerpen
geeft lucht en vrijheid.

Daarnaast zijn er creatieve vormen, zoals een tekening maken of een collage. En daar dan over schrijven.

Wil je thuis nog wat schrijfoefeningen doen, dan zijn hier een paar voorbeelden.

  1. Kies een plaat of foto, die je opvalt en schrijf daar vijf minuten over. Wat zie je, waarom heb je deze gekozen, wat voel je bij deze afbeelding.
  2. Ga rustig zitten en laat je gedachten over vroeger terugkomen. Welke herinnering komt er in je op? Beschrijf de herinnering in een brief aan je (klein)kind of vriend(in). Zet de wekker op 5, 7 of 10 minuten.
  3. Beschrijf een moment in je leven dat belangrijk voor je was. Eén A4-tje.
  4. Maak een lijstje van mooie gebeurtenissen en een van nare dingen in je leven.
  5. Schrijf een dialoog , bijvoorbeeld met één van je ouders, of met je huis.

In april (9 en 16) en mei (7 en 14) is de 2serie schrijfmiddagen gepland bij De Maretak. We zullen daarbij ook de thema’s in het boek volgen, o.a. veerkracht, zingeving, vriendschap. Wil je informatie hierover, neem dan contact op met Mieke of Hanneke.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *