Schrijven bij de Maretak

Stichting De Maretak Veluwe in Harderwijk biedt mensen met kanker en hun naasten ondersteuning. In de maanden januari en februari hebben we daar, mede aan de hand van het boek Rimpelingen van Jeroen Hendriksen,  vier middagen geschreven. Het boek is een handleiding voor autobiografisch schrijven voor mensen met kanker. En is bedoeld om kankerpatiënten (maar ook andere mensen met een levensbedreigende ziekte) kracht, steun en moed te geven.

De titel van het boek legt de schrijver als volgt uit: “Rimpelingen kun je zien als concentrische kringen (verschillende cirkels met hetzelfde middelpunt) die ieder van ons creëert en die lang blijven voortleven. Rimpelingen zijn als een verzameling nagelaten verhalen. Het maken van je levensverhaal is als rimpelingen in een meertje, golfje na golfje rimpelt het voort. Een steen in het water geeft rimpelingen naar de zijden, maar het geeft ook in de diepte rimpelingen. De steen is al niet meer te zien, is weg, maar het water beweegt nog steeds, in grotere cirkels. Communicatie verdiept zich in het contact met anderen.”

Schrijven is een verdiepende activiteit. Schrijven over mooie dingen, maar ook over moeilijkheden die je tegenkomt. Het vraagt van je om in de spiegel te kijken. Speelse oefeningen helpen je fantasie op gang te brengen. Met denkoefeningen kom je tot verdieping. Schrijven kan helpen, geeft betekenis aan heden en verleden, kan angst en kwetsbaarheid verminderen. Hendriksen zegt hierover: “Daarom ben ik zelf gaan schrijven om weer grip te krijgen op mezelf en de wereld om me heen”.

Bronnen van zingeving
In het boek geeft Hendriksen zes bronnen van zingeving aan. Wij hebben de eerste vier thema’s op onze eigen manier ingevuld:
1e keer: Het hier en nu. Het verleden speelt een rol, je hebt ervaringen in het verleden nodig om het heden te kunnen begrijpen, en om belangrijke stappen in de toekomst te zetten. De toekomst is ongewis. Het hier-en-nu is een scharnierpunt waar verleden en toekomst samen komen.
2e keer: Betekenis geven. Balans vinden in het geven en nemen.
3e keer: Kwetsbaarheid. Het leven, jouw leven is kwetsbaar. Emoties spelen een grote rol.
4e keer: Steun en troost. Wat geeft je troost? Van wie krijg je troost.

Regels voor creatief schrijven
Doorschrijven: niet nadenken en de pen niet van het papier halen. Als je niet verder kunt schrijven herhaal je het laatste woord, of de beginzin. Het gaat erom dat je “vanuit je hart” schrijft. Als je gaat nadenken, stokt je pen.
– In een bepaalde tijd (minuten) of aantal regels schrijven, dus in een afgebakende tijd of regels.
Niet letten op spelling en grammatica, want dan ga je nadenken. Als je dat wat je geschreven hebt mooi vindt, kan je het later herschrijven.
Voorlezen aan elkaar. Wil je dat niet, dan zeg je “ik pas”. Je hoeft niet uit te leggen, waarom je het niet wilt.
Privacy is belangrijk. Wat er besproken wordt, blijft in de ruimte.
– Op de teksten die we voorlezen, geven we geen commentaar. Later kunnen we er nog over praten. We hebben respect voor elkaars emoties.

Schrijfoefeningen (die we gebruikt hebben):

  • Woordgedicht: De letters van een woord schrijf je onder elkaar. Bij elke letter zet je een woord of klein zinnetje dat betrekking heeft op dat woord.
  • Open zinnen: je maakt het begin van een zin af in een aantal regels of minuten.
  • Sprintje: Over een bepaald voorwerp/onderwerp schrijf je binnen een bepaalde tijd zo snel als je kan. Je kan ook schrijven over een bepaalde afbeelding.
  • Dialoog: Een gesprek tussen twee mensen of voorwerpen.
  • Brief: Een brief aan jezelf, of een ander, die je niet verstuurt.
  • Mindmap: Zet het woord (onderwerp) dat je wilt onderzoeken in het midden en zet alle woorden, die in je opkomen, eromheen.
  • Lijstje: Een opsomming van een bepaald onderwerp.
  • Dichtvormen, zoals een elfje, rondeel of sneeuwbal.

Een elfje is een gedichtje van elf woorden: de eerste zin bestaat uit één woord, tweede zin twee woorden, derde drie, vierde vier en de laatste zin één woord. Voorbeeld:

Schrijven
over jezelf
en je leven
geeft moed en kracht
verwerking

Een rondeel is een gedicht van acht regels, waarbij de eerste, vierde en zevende hetzelfde zijn en regel 2 en 8 ook.

Een sneeuwbal heeft tien regels. Elke regel bevat het aantal woorden dat past bij het nummer van de regel. Iedere regel heeft dus één woord meer dan de vorige.

Ook een leuke dichtvorm is de haiku: eerste zin 5 lettergrepen, tweede zin 7 lettergrepen en zin drie weer 5 lettergrepen. Voorbeeld:

Het samen schrijven
over veel onderwerpen
geeft lucht en vrijheid.

Daarnaast zijn er creatieve vormen, zoals een tekening maken of een collage. En daar dan over schrijven.

Wil je thuis nog wat schrijfoefeningen doen, dan zijn hier een paar voorbeelden.

  1. Kies een plaat of foto, die je opvalt en schrijf daar vijf minuten over. Wat zie je, waarom heb je deze gekozen, wat voel je bij deze afbeelding.
  2. Ga rustig zitten en laat je gedachten over vroeger terugkomen. Welke herinnering komt er in je op? Beschrijf de herinnering in een brief aan je (klein)kind of vriend(in). Zet de wekker op 5, 7 of 10 minuten.
  3. Beschrijf een moment in je leven dat belangrijk voor je was. Eén A4-tje.
  4. Maak een lijstje van mooie gebeurtenissen en een van nare dingen in je leven.
  5. Schrijf een dialoog , bijvoorbeeld met één van je ouders, of met je huis.

In april (9 en 16) en mei (7 en 14) is de 2serie schrijfmiddagen gepland bij De Maretak. We zullen daarbij ook de thema’s in het boek volgen, o.a. veerkracht, zingeving, vriendschap. Wil je informatie hierover, neem dan contact op met Mieke of Hanneke.

 

Nieuwe schrijfserie bij De Maretak in Harderwijk

Schrijven over alledaagse dingen. Schrijven over je eigen leven. Schrijven over wat kanker met je doet. Alles kan aan de orde komen bij een nieuwe schrijfserie die in januari 2020 van start gaat bij De Maretak in Harderwijk. Stichting de Maretak Veluwe biedt mensen met kanker en hun naasten ondersteuning.

Schrijven heelt en helpt om betekenis te geven aan je leven. Aan de hand van eenvoudige opdrachten verkennen we verschillende onderwerpen. Je hoeft niet te kunnen schrijven om mee te kunnen doen. Ook je partner, familielid of vriend(in) is van harte welkom. Samen schrijven heeft vaak een meerwaarde.

O.a. aan de hand van het boek Rimpelingen van Jeroen Hendriksen, zelf kankerpatiënt, gaan we schrijven en delen we onze ervaringen. (N.B.: Het is niet nodig om dit boek aan te schaffen).

De schrijfbijeenkomsten worden aangeboden in een cyclus van vier middagen. Ze zijn op elkaar afgestemd, dus is het fijn als je ze alle vier volgt. Dan stoppen we een maand en dan weer een cyclus van vier keer.

De middagen worden begeleid door Hanneke Jongeling (autobiografisch schrijven) en Mieke van Rinsum (creatief schrijven). De bijeenkomsten worden gehouden op de donderdagmiddagen 9 en 30 januari en 6 en 27 februari. De tweede reeks zal op 9 en 16 april en 7 en 14 mei plaatsvinden.

De bijdrage is € 15 voor vier middagen. Is dat een probleem, schroom dan niet om dat aan te geven. Meedoen is belangrijker en er is een potje voor. Opgave bij de coördinator van de Maretak Ank Bos.

Bijzondere pennetjes

Zomer! De natuur is op zijn hoogtepunt, de dagen zijn lang en de nachten kort. We gaan erop uit. Andere dingen beleven, reizen, kamperen, nieuwe gebieden bekijken. Naar buiten treden. En daar kun je dan ook over schrijven. Een notitieblokje in je zak, en uiteraard een pennetje. Om je indrukken op te schrijven.

pennetjeBij het schrijven heb je niet alleen iets nodig om ín te schrijven, maar ook iets om méé te schrijven. Zowel mooie schriftjes als pennen kan ik niet laten liggen.

Vorig jaar was ik een weekje in Italië, een schrijfweek bij Ank. In een winkeltje, met allerlei schrijfbenodigdheden in de glasstad Venetië, kon ik het niet laten om een pennetje te kopen. Van glas. Het is maar tien cm lang. Ik heb er ook een potje violette inkt bij gekocht.

PennenEn in Edinburg (Schotland) moest ik het pennetje met een fazantenveer (54 cm lang) dat in The Writers’ Museum te koop lag, wel meenemen. Het kostte moeite om het (heel) in de koffer thuis te krijgen.

Van elke vakantie in het buitenland neem ik wel een pennetje mee.

Of ik er mee schrijf? Eigenlijk niet, maar ze zijn mooi om naar te kijken.

 

Dromen, zalig nietsdoen en het zoete leven

Schrijven en wandelen in Italië
Wat is er mooier dan aan het Grande Canal in Venetië te schrijven over wat je ziet. Of langs de rivier de Piave je gedachten over de stroming aan het papier toe te vertrouwen, of in een wijngaard te fantaseren over het leven van de wijnboer.
Vier dagen hebben we onze gedachten op papier gezet over dromen, het zalig nietsdoen en het zoete leven. En daarnaast mooie wandelingen gemaakt en heerlijk gegeten. Om daar vervolgens ook weer over te schrijven.
Met z’n vijven hebben we aan diverse tafeltjes gezeten, soms met een Aperol Spritz, maar meestal met een kop cappuccino. We hebben geproefd van het Italiaanse leven.
In mijn afscheidsbrief aan Italië heb ik geschreven dat ik hoopte ooit nog eens terug te komen.
Dat ga ik zeker doen.

De volgende schrijfvakantie is van 3 tot 7 september a.s. Er is nog plaats. Ook is het mogelijk met een vriendinnengroepje te gaan en de datum in overleg met af te spreken. Heb je belangstelling, neem dan contact op met Ank Rip, via email ankie.rip@gmail.com of telefoon 06-27084382.

Ontdekkingsreis

Schrijven over het woord ontdekkingsreis gaf de volgende ontdekking.

In feite is dit een ontdekkingsreis op papier. Ontdekken is een prachtig woord. Het betekent “de dekking van iets afhalen”. Iets ligt onder een spreekwoordelijke deken. En jij haalt de deken weg, zodat het (wat het ook mag zijn) naar de oppervlakte komt. Dingen, die je eigenlijk wilt zien, die er wel zijn, maar ze zijn onttrokken aan je (geestes)oog. Ontdekken is de dekking daarvan af halen. Soms is dat moeilijk. Soms weet je niet dat iets bedekt is. Soms weet je het wel, maar wil je het bedekt laten. En soms wil je het wel ontdekken, maar kost het je vreselijk veel moeite om de ruis, de stof, of wat dan ook, er van af te halen. Alsof het niet mag, of alsof je het onbewust niet wilt zien. Soms laat je dingen bedekt, omdat het te pijnlijk is om sommige dingen te ontdekken, te zien.
(geschreven bij de Schrijfkamer, n.a.v. woorden in een woordzoeker).
Mieke

Schrijfwandeling

Dinsdagmiddag 4 juli: Schrijflokaal.

De zon scheen, het was te mooi weer om binnen te blijven schrijven.
Dus besloten we een schrijfwandeling te maken. Bij het Hortuspark, op het terrasje van de HEMA, hadden we het zicht op de grote, dikke boom. Hoe keek deze boom naar die vier schrijvers op het terras?
Op de Vismarkt hebben we heerlijk in de nisjes van de stadsmuur zitten schrijven over het plein en de mensen die op het plein woonden, 100 jaar geleden.
En in een koele Grote Kerk hebben we de stilte beschreven. Zo stil was het eigenlijk niet, want we hoorden veel geroezemoes op de achtergrond.
Wandelen en schrijven over onze eigen stad: een prachtige combinatie.