Lentenieuwsbrief 2021

Mieke van Rinsum

Op het moment dat ik dit schrijf is het 21 maart 2021, de eerste lentedag. De zon heeft zich verstopt, het is een grijze dag. Maar we weten dat de zon is er wél is, verscholen achter de wolken. Je ziet hem niet, maar hij is er wel.
Zo is het ook in deze corona-tijd. De schrijfworkshops zijn stilgelegd. In een groep schrijven is er even niet bij. Het voorlezen aan je mede-schrijfsters is één van de belangrijke onderdelen, maar dat kan op dit moment ook niet.
Schrijven kunnen we wel. Achter je eigen schrijftafel, in je eentje. Zomaar, een kwartier schrijven wat er in je opkomt, of aan de hand van schrijfopdrachten. Samen met één schrijfvriend(in) is ook mogelijk en geeft al meer plezier. Je schrijfsels kun je met elkaar delen.
Een ander alternatief is om via een zoombijeenkomst met een groep te schrijven en te delen. Hanneke en Mieke gaan daar een workshop in volgen: ‘Hoe begeleid ik een schrijfgroep via een zoombijeenkomst.’ Daarover kunnen we dan in een volgende nieuwsbrief meer vertellen.

Ank, Hanneke en Mieke

Schrijven bij de Maretak
door Mieke

Ook de schrijfworkshops bij de Maretak zijn uitgesteld. Van de serie van zes bijeenkomsten, n.a.v. het boek Rimpelingen van Jeroen Hendriksen, is de laatste helaas niet doorgegaan. Die houden we nog tegoed, met een extra bijeenkomst.
Daarnaast willen we proberen om, als de lockdown nog langer duurt, een programma te maken, via een zoombijeenkomst. We houden jullie op de hoogte.

Een paar schrijfoefeningen
door Mieke
  1. Het begin van de lente. Begroet de lente op papier. Heet dit jaargetijde welkom in je leven op dit moment. Begin met : ‘Dag lente, ….’ en schrijf een A4-tje vol of zet de timer op vijf minuten.
  1. Hierbij twee foto’s van prachtige zeepbellen. Kies er één uit om over te schrijven.

Begin met het beschrijven van de bel. Wat zie je?
Neem hier twee minuten voor, of een halve bladzijde.

In deze tijd wordt er vaak gesproken over ‘bubbels’, in een bubbel zitten.

Stel je voor dat jij in deze zeepbelbubbel zit. Zit je er alleen in? Als er meerdere mensen in de bubbel zitten, met wie zit je er dan in? Wat zie je? Hoe voel je je? Schrijf daar zeven minuten over.

  1. Sluit af met een Haiku. Dit is een gedicht van drie regels met vijf-zeven-vijf lettergrepen.

Voorbeeld:
Prachtige zeepbel
teer, doorzichtig en kwetsbaar
vol mooie kleuren

40-dagentijd
door Mieke

In de lijdensweken voor Pasen – de 40-dagentijd – worden door verschillende schrijfcoaches schrijfprogramma’s gemaakt. Dit jaar schrijf ik elke dag de opdrachten van Monica Boschman. Een schrijfreis rond Maria, de moeder van Jezus. Haar beeld staat steeds op een andere plaats: in de vensterbank, op de trap, tussen de bloemen, op de vloer, tussen de spullen op tafel.
De oefeningen zijn op de foto van die dag gebaseerd. Elke dag is de eerste opdracht het begroeten van Maria op haar nieuwe plek.
De oefeningen zijn inspirerend, heel verschillende schrijfopdrachten.

Digitale schrijfworkshop – een ervaring
door Hanneke

Hanneke JongelingOp een stille zondagmorgen log ik in via Zoom voor een schrijfworkshop op afstand. Thuis steken we een kaars aan en wie dat wil schenkt een kop koffie of thee in voor zichzelf. Tien deelnemers zeggen hallo en luisteren naar een welkomstwoord en verstillende muziek als inleiding. Tevoren hebben we een collage gemaakt over het thema van vandaag.
Nu gaan we digitaal samen schrijven, voorlezen en luisteren. Halverwege nemen we pauze om even weg te zijn bij het scherm en wat te bewegen.
Op afstand en toch dichtbij, het kan. Weliswaar gaat mijn voorkeur uit naar samen schrijven in dezelfde ruimte, waarbij je elkaar fysiek kan zien en horen, toch ervaar ik dit als plezierig.
Al met al een inspirerende ervaring als voorbereiding op de workshop die Mieke en ik binnenkort gaan volgen om zo nodig zelf zoomschrijfbijeenkomsten te kunnen begeleiden. Ondertussen kijk ik uit naar de tijd dat de coronamaatregelen versoepeld worden en wij elkaar weer ‘echt’ gaan ontmoeten.

Zen en de kunst van het creatief schrijven
door Ank

Jaren geleden las ik het boek Zen en de kunst van het creatief schrijven van Nathalie Goldberg.  Het was nog voor de tijd dat ik zelf bewust met het creatief schrijven begon. Ik vind het leuk om dit boek nog eens onder de aandacht te brengen. Op de achterflap van dit boek stond: ‘Dit boek gaat over schrijven. Het gaat ook over schrijven als een training, als een manier om je leven te doorgronden en geestelijk gezond te worden.’ In dit boek gaf Nathalie Goldberg al de belangrijkste tips voor het creatief en reflectief schrijven, zoals wij het nu als Schrijfkring hanteren. Spreek vooraf aan het schrijven een bepaalde tijd af en geef je zelf helemaal voor die periode.
Zij formuleerde dit als volgt:

  • Blijf je hand bewegen.
  • Kras niets door.
  • Let niet op spelling en interpunctie of grammatica.
  • Laat je gaan.
  • Denk niet. Wees niet logisch.
  • Diep het kwetsbare op.

Ik zelf ben opgeleid in de school van Christine de Vries, Shodo, die zich op haar beurt liet inspireren door Nathalie Goldberg en Julia Cameron. (Zij schreef The Artist’s Way. Ook een geweldig boek).
Als je het leuk vindt om weer eens een ander boek te lezen  over het creatief schrijven, dan kan ik je dit boek van harte aanbevelen. Ik ben begin jaren negentig van de vorige eeuw erdoor geïnspireerd tot het vinden van andere manieren van schrijven. Ik noem een paar werkvormen en ideeën  die ik nog steeds hanteer als ik zelf schrijf of een workshop geef:

  • Wees een toerist in je eigen woonplaats. Schrijf over bekende alledaagse dingen en bekijk ze met nieuwe frisse blik. Trek je dorp of stad in en schrijf over wat je ziet. Het kan een lantaarnpaal zijn, een kraai, of een half opgegeten broodje ham.
  • Schrijf overal en zorg dat je altijd notitie boekjes bij je hebt waar je ideeën in kunt noteren.
  • Waarom schrijf je eigenlijk? Maak eens een lijstje met redenen waarom je schrijft. Schrijf alles op wat er in je naar boven komt. Je zult versteld staan wat je allemaal hebt opgeschreven.
  • Maak een weekafspraak, met een schrijfvriendin en schrijf samen.
  • Als je schrijft denk dan aan je behoefte om met iemand te praten en schrijf alsof je praat en je hart lucht.

Na dit boek van Goldberg zijn er nog vele boeken geschreven over de kunst van het schrijven. In dit boek ligt de nadruk er op dat je niet hoeft te schrijven om aan anderen  kennis over te dragen, maar dat je schrijft om jezelf met kennis te verrijken. Dat je schrijft om jezelf toestemming te geven dat je alle gedachten en emoties die bij je opkomen, mag opschrijven. Het boek is in 1986 geschreven maar volgens mij nog steeds de moeite waard om er kennis mee te maken of het opnieuw te herlezen.

Tot ziens bij De Schrijfkring!
Ank, Hanneke en Mieke

De kunst van het genieten

Ank RipVan het ene op het andere moment is de wereld voor mij en voor ons allemaal veranderd. De meeste  activiteiten die we gepland hebben zijn afgelast. Ik blijf thuis. Heb zeeën van tijd.  Ik kom alleen nog buiten voor een flinke wandeling in mijn eentje. Dat probeer ik nu elke dag te doen en daar geniet ik dan heel erg van. Ik ben heel blij dat  het nog mogelijk is en ik zo in ieder geval nog volop kan genieten van de ontluikende natuur. Naast alle zorgen die ik heb vind ik het belangrijk een tegenwicht  te zoeken voor de onzekerheden en bezorgdheden van de coronacrisis.

Zin, Geertje CouwenberghIk laat me inspireren door Geertje Couwenbergh. Zij schreef het boekje: Zin, lust in je leven door schrijven. Zij  zegt in haar boek dat ze  hartstochtelijk verliefd is op het schrijven. Zij gelooft in het schrijven. Zij krijgt daardoor zin in dit waanzinnige leven. Ook in zulke bizarre tijden als waar we nu in zitten  kan schrijven inspireren en een uitlaatklep zijn. Daarom heb ik een aantal schrijfoefeningen  op een rijtje gezet, die je op een ochtend of een middag achter elkaar zou kunnen doen.
Het thema is: de kunst van het genieten.

Waar geniet jij van?  Hieronder volgen een paar schrijfsuggesties die je kunt gebruiken om te ontdekken waar jij vooral van geniet, wat je op dit moment mist en wat je juist nu inspireert.

Ik heb de oefeningen onderverdeeld in twee gedeeltes.

Deel 1 Waar geniet je in gewone tijden van en wat mis je op dit moment?

  • Maak een lijstje met activiteiten waar jij in normale tijden altijd van kunt   Schrijf onder elkaar zonder er bij na te denken tien dingen op waar jij van geniet in het leven.
  • Maak nu een lijstje van tien dingen die je op dit moment mist.
  • Kies vervolgens één van de dingen uit het lijstje van dingen die je mist. Denk terug aan een moment dat je deze activiteit aan het doen was. Verbeeld je dat je het nu aan het doen bent. Wat zie je, wat hoor je, wat ruik je, wat proef je, wat voel je, wat denk je? Schrijf een sprintje van ongeveer een A-viertje. Als je klaar bent lees je jouw tekst nog eens door. Als je dat gedaan hebt schrijf je de volgende woorden op: De eerste keer dat ik dit weer ga doen dan……… Maak af met drie regels.

Deel 2 Wat inspireert je op dit moment?

  • Kijk naar de eerste opdracht: het  lijstje van alle dingen waar jij van geniet. Kies één activiteit uit waarvan je nu in deze tijd en in deze situatie van de Coronacrisis nog steeds  kunt genieten.
    Schrijf nu een sprintje van zeven minuten. Je zet van te voren een timer op zeven minuten en je schrijft zeven minuten achter elkaar door. Alles wat je opschrijft is goed. Schrijf de activiteit die je gekozen hebt boven aan je bladzij. Je start nu je sprintje met de zin: Ik geniet hier nu vooral van  omdat……
  • Pak je pen en papier. Ga op een strategische plek zitten waar je veel kunt overzien. Bijvoorbeeld voor een raam met uitzicht op de straat, midden in de woonkamer of op je balkon of in je tuin. Neem er een kop koffie of thee bij en neem de tijd en geniet van je omgeving. Neem na een tijdje je pen ter hand en begin te schrijven.
    Start met de woorden: Wat mij hier inspireert is:…… Schrijf door tot je een A-viertje vol heb. Alles kan je inspireren. Mensen die langs komen, de blauwe lucht, een vogel, een oude straatsteen etc. Als er niets meer in je op komt, begin je weer met de begin woorden net zo lang tot je A-viertje vol is.
  • Lees wat je nu hebt opgeschreven nog eens door voor je zelf. Pak je pen en maak de volgende woorden af met drie zinnen: Nu ik dit zo doorlees denk ik………
  • Schrijf een recept voor een inspiratietaart in barre tijden. Ik geef hieronder een voorbeeld. 

Recept voor een inspiratietaart voor barre tijden
Ingrediënten:
– elke dag een wandelingetje
– humor
– chocola

Benodigdheden:
– flexibiliteit
– doorzettingsvermogen

Je kunt dit invullen zoals je zelf wilt.
Dit is maar een voorbeeld. Jouw eigen ingrediënten en benodigdheden kunnen er totaal anders uitzien. Schrijf het eerste op wat er in je opkomt.

  • Maak nu de volgende open zin af met drie regels: De komende weken ga ik……..
  • Tenslotte…… laat deze oefeningen nog even op je inwerken en schrijf er een haiku over. Een haiku bestaat uit drie regels, de eerste regel heeft vijf lettergrepen, de tweede regel heeft zeven lettergrepen en de derde regel weer vijf lettergrepen.

Ik wens jullie veel schrijfplezier in de komende tijd en hoop dat we elkaar gauw weer zullen zien bij één van de schrijfactiviteiten van de Schrijfkring.

Ank Rip

Kleurrijke Oogst

Op 25 oktober was er weer een workshop in de natuur. We schreven met een groepje rondom de prachtige omgeving van kasteel Staverden en gebruikten de natuur als inspiratiebron. Buiten schrijven heeft een meerwaarde. Je kunt je laten verrassen door wat je om je heen ziet. Je kunt al je zintuigen gebruiken om je omgeving te beschrijven. Wat zie je, wat voel je, wat hoor je, wat proef je, wat ruik je.
We schreven in een prieeltje bij Kasteel Staverden, zaten op een stenen bruggetje aan het water en verwonderden ons over de verschillende bomen om ons heen om vervolgens vanuit het perspectief van een zelf gekozen boom te gaan schrijven. De natuur en de mensen veranderen en ook de boom heeft te maken met veranderingen in seizoenen, maar kan ook onveranderlijk jaren, soms eeuwen de tand des tijds doorstaan. We beschreven een dag uit het dagboek van een boom.
Vanuit rust, stilte en concentratie werd er volop geschreven en teksten met elkaar gedeeld.

Een mooie geslaagde morgen en omdat het zulk mooi weer was, dronken we na afloop op het terras van de Brasserie nog een kop koffie of thee.

Probeer eens een pantoum!

Wil je iets op papier zetten dat inzicht geeft in wat je op dit moment bezig houdt? Schrijf een pantoum.

Een pantoum is een dichtvorm met herhalingen, die bestaat uit 16 of 20 regels die niet hoeven te rijmen. Ik maakte kennis met de 16-regelige variant[1] van deze dichtvorm tijdens de Twaalf Heilige Nachten met Shodo. Het resulteerde in een bezinnend gedicht dat paste in die periode van inkeer. Ik werd er blij van.

In een tijdschrift[2] las ik over de 20-regelige pantoum. Ik citeer:

‘Met dit schema kun je in korte tijd zelf een gedicht schrijven, waarbij de essentie van het moment of dat wat er werkelijk in je omgaat, voor je ogen verschijnt. Vaak werkt het verrassend verhelderend, omdat onbewuste gevoelens en gedachten aan de oppervlakte komen. Prachtige volzinnen hoef je dus niet te produceren en talent voor rijmen is ook niet nodig.

Waar het om gaat is dat je het eerste schrijft wat in je opkomt, zonder jezelf te corrigeren, zonder censuur. Dit gaat het makkelijkst als een ander jou het schema voorleest, zodat je zo spontaan mogelijk kunt reageren. Maar in je eentje kan het ook. Voor de pantoum kies je een kernwoord, het thema van je gedicht, iets wat je op dat moment bezighoudt.’

De opbouw van het 20-regelige pantoum is als volgt:

Regel 1: Ik …. (maak een zin die met ‘ik’ begint en waarin je het kernwoord noemt)
Regel 2: Ik …. (beschrijf waar je bent)
Regel 3: Ik …. (beschrijf wat je ziet)
Regel 4: (beschrijf wat er gebeurt in connectie met je kernwoord)

Regel 5: is gelijk aan regel 2
Regel 6: is een gevoelsreactie op regel 2: wat doet het met je?
Regel 7: is gelijk aan regel 4
Regel 8: is jouw reactie op regel 7

Regel 9: is gelijk aan regel 6
Regel 10: wat beleef je daarbij?
Regel 11: is gelijk aan regel 8
Regel 12: hoe is dat?

Regel 13: is gelijk aan regel 10
Regel 14: hoe voelt dat?
Regel 15: is gelijk aan regel 12
Regel 16: wat is je reactie daarop?

Regel 17: is gelijk aan regel 14
Regel 18: is gelijk aan regel 3
Regel 19: is gelijk aan regel 16
Regel 20: is gelijk aan regel 1

Veel plezier bij het dichten van je eigen pantoum!

[1] De 16-regelige pantoum heeft de onderstaande indeling:

Regel 1
Regel 2
Regel 3
Regel 4

Regel 5 is gelijk aan regel 2
Regel 6
Regel 7 is gelijk aan regel 4
Regel 8

Regel 9 is gelijk aan regel 6
Regel 10
Regel 11 is gelijk aan regel 8
Regel 12

Regel 13 is gelijk aan regel 10
Regel 14
Regel 15 is gelijk aan regel 12
Regel 16 is gelijk aan regel 1

[2] Happinez, jaargang 8, nummer 1, 2010

 

 

Ontdekkingsreis

Schrijven over het woord ontdekkingsreis gaf de volgende ontdekking.

In feite is dit een ontdekkingsreis op papier. Ontdekken is een prachtig woord. Het betekent “de dekking van iets afhalen”. Iets ligt onder een spreekwoordelijke deken. En jij haalt de deken weg, zodat het (wat het ook mag zijn) naar de oppervlakte komt. Dingen, die je eigenlijk wilt zien, die er wel zijn, maar ze zijn onttrokken aan je (geestes)oog. Ontdekken is de dekking daarvan af halen. Soms is dat moeilijk. Soms weet je niet dat iets bedekt is. Soms weet je het wel, maar wil je het bedekt laten. En soms wil je het wel ontdekken, maar kost het je vreselijk veel moeite om de ruis, de stof, of wat dan ook, er van af te halen. Alsof het niet mag, of alsof je het onbewust niet wilt zien. Soms laat je dingen bedekt, omdat het te pijnlijk is om sommige dingen te ontdekken, te zien.
(geschreven bij de Schrijfkamer, n.a.v. woorden in een woordzoeker).
Mieke

Hoe gaat een schrijfworkshop?

Gekleurd schriftje met aangeklede penEr liggen duizenden gedachten in een mens die hij niet kent,
tot hij de pen opneemt om te gaan schrijven.
                                                            William Makepeace Thackeray

Een schrijfworkshop, hoe gaat dat eigenlijk?

Op woensdagmorgen gaan we ‘proef-schrijven’ in de Glazen Serre. Onze gastvrouw heeft voor hapjes gezorgd om te proeven: dadelpuntjes, Monchoutaartjes, Robert’s cakejes en nog veel meer huisgemaakte heerlijkheden. En de deelnemers komen om het schrijven te ervaren.
Het de eerste keer op deze plek.

Na tien uur wordt het stil in de serre. Acht pennen schrijven sprintjes in kleurige schriften. Zacht zonlicht schijnt door de heldere ramen. In de groene tuin bewegen bloemen en blaadjes bijna onopgemerkt in de wind.

Na een woordgedicht over onszelf maken we zinnen af, zoals ‘Onderweg naar deze plek dacht ik …’. We schrijven over de zondagse maaltijd in onze kindertijd. Een verhaaltje van Toon Tellegen inspireert tot een speelse dialoog tussen twee voorwerpen en een grappig plaatje leidt tot hilarische korte verhalen. We sluiten af met een haiku.

Zoveel woorden in zo’n korte tijd. Een paar uur je verbonden voelen, je laten ontroeren en samen lachen. Ieder luistert aandachtig naar de ander en schrijft voor zichzelf. Alles is goed.

Dan gaan we weer, op weg naar een zonnige zomermiddag.

Gaat het altijd zo? Ja en nee. Er is een oneindige variatie aan schrijfoefeningen en onderwerpen. Iedere schrijfgroep heeft zijn eigen dynamiek. Maar wat mij opvalt is dat het schrijven altijd verrast. Veel mensen het ervaren als een plezierige manier om hun hoofd leeg te maken en hun leven naar zich toe te schrijven.

Wat een wijs mens wijs maakt is niet dat hij meer ervaring heeft dan anderen,
maar dat hij meer aandacht schenkt aan zijn ervaringen dan anderen.
                                                                                      Andrew Cohen

Schrijfwandeling

Dinsdagmiddag 4 juli: Schrijflokaal.

De zon scheen, het was te mooi weer om binnen te blijven schrijven.
Dus besloten we een schrijfwandeling te maken. Bij het Hortuspark, op het terrasje van de HEMA, hadden we het zicht op de grote, dikke boom. Hoe keek deze boom naar die vier schrijvers op het terras?
Op de Vismarkt hebben we heerlijk in de nisjes van de stadsmuur zitten schrijven over het plein en de mensen die op het plein woonden, 100 jaar geleden.
En in een koele Grote Kerk hebben we de stilte beschreven. Zo stil was het eigenlijk niet, want we hoorden veel geroezemoes op de achtergrond.
Wandelen en schrijven over onze eigen stad: een prachtige combinatie.