Zen en de kunst van creatief schrijven

Af en toe is het fijn om terug te blikken naar wat is geweest, tot bezinning te komen en vooruit te kijken. We kunnen loslaten wat niet meer dienstbaar is aan onze persoonlijke ontwikkeling en we scheppen ruimte voor iets nieuws. Schrijven is een middel wat je daarbij kan helpen.

Toen ik recent mijn boekenkast eens doorspitte, vond ik een boek van Natalie Goldberg, Zen en de kunst van creatief schrijven. Een boek dat al in 1986 uitkwam. In die tijd heb ik het gekocht en dat was de start van mijn interesse voor het creatief schrijven. Ik heb het boek nog eens doorgebladerd en kwam tot de conclusie dat het nog steeds voor mij een inspirerend boek is als je veel schrijft. Daarom wil ik dit boek graag onder de aandacht brengen. Goldberg zegt zelf in dit boek dat schrijven voor haar een training is, een manier om je leven te doorgronden en geestelijk gezond te worden. In dit boek staan de principes  die ook voornamelijk door de Schrijfkring gehanteerd worden zoals:

  1. Blijf je hand bewegen.
  2. Kras niets door.
  3. Let niet op spelling en grammatica.
  4. Laat je gaan.
  5. Denk niet teveel na.
  6. Diep het kwetsbare op.
  7. Oordeel niet over elkaars teksten.

Een paar items uit dit boek wil ik met jullie delen.

  1. Goldberg stimuleert je om over allerlei onderwerpen te schrijven. Zij geeft een aantal voorbeelden waarover je zou kunnen schrijven.
  • Schrijf over het licht dat door je raam naar binnen valt
  • Begin eens met de woorden: ‘Ik herinner me. .’
  • Schrijf over je eerste herinnering
  • Beschrijf met welk dier je affiniteit hebt. Hoe kijk je als dit dier tegen de wereld aan?

Goldbergs advies is: schrijf in een notitie boekje alle schrijf ideeën die in je opkomen. Als je een lijst hebt, kun je op elk gewend moment gewoon iets uit de lijst kiezen en daar vijf of tien minuten over gaan schrijven.

  1. Het boek van Goldberg is ingedeeld in hoofdstukken met veelzeggende of juist vreemde titels. Ik noem er een paar:
  • We zijn niet het gedicht (hierin beschrijft ze dat je je niet te veel moet identificeren met datgene wat je opschrijft omdat je niet in de beschreven woorden zit, ze geven slechts een moment uit je leven weer)
  • Man eet auto (in dit hoofdstuk pleit Natalie ervoor om de logica los te laten tijdens het schrijven)
  • Waarom schrijf ik? (Vraag dit jezelf zo nu en dan eens af. Of vraag je zelf eens af waarom of je niet schrijft, terwijl je het wel leuk vindt)
  • Bij de tafel met toastjes (over gekke beginzinnen, waar je later sprintjes over schrijven kunt)

Wil je je laten inspireren door een van de grondleggers van het creatief schrijven en met een open, niet oordelende geest in stilte (Zen) schrijven, het bovenstaande boek is nog steeds te verkrijgen.

Andere boeken van Goldberg zijn: Schrijven vanuit je hart en Het ware geheim van schrijven. Dit laatste is haar meest recente boek en in 2021 geschreven.

Tot slot een uitspraak van Nathalie Goldberg zelf: ‘Lees mijn boeken niet alleen. Schrijf. Vertrouw op jezelf.’

Vriendschap

Vriendschap is een soms onderbelichte noodzakelijkheid in een mensenleven. Want wat zouden we zijn zonder vriendschap? Is een band tussen vrienden niet net zo belangrijk als een partnerrelatie?
Vriendschap is een soort van liefde die misschien wel diepgaander is dan die tussen man en vrouw. Vrienden zijn niet gebonden door een huis, een hypotheek, kinderen of seks, maar vrienden blijven gewoon omdat je elkaar graag ziet.
Iemand zei eens: het gevoel van eenzaamheid is vele malen ongezonder dan bijvoorbeeld obesitas. Ik geloof dat. Kijk maar eens wat de corona deed met jongeren die elkaar niet konden opzoeken. Jongeren hebben elkaar nodig om hun zelfbeeld op te bouwen en de onzekerheid van de puberteit te overwinnen.
Voor ons als volwassenen is dat niet veel anders. Vrienden zijn ook voor ons broodnodig, om ons te vertellen hoe goed we zijn, om complimenten te krijgen en ook om af en toe rechtgezet te worden. Vrienden durven aan elkaar te vragen en helpen elkaar met liefde. Door vrienden groeien we.

TroostSchrijfoefening:

  • Maak een lijstje van vrienden gedurende je hele leven. Begin bij de basisschool en ga zo verder naar nu. Neem er even de tijd voor.
  • Kies er één uit, zet de wekker en schrijf tien minuten, te beginnen met: ‘Naam’ betekent voor mij (nog altijd) ……

Natuurlijk kun je op deze manier over alle mensen op je lijstje schrijven. Wie weet inspireert het je om nog weer eens contact te leggen.

Ik wens je veel schrijfplezier en vriendschap toe.

Truus

Wellevendheid

Wellevendheid: wat een prachtig woord. Wat een prachtige klank.
Het heeft te maken met beleefdheid, respect, empathie en goede manieren. Het gaat erom anderen vriendelijk te behandelen, ongeacht wie of wat ze zijn. Het is een fundamentele pijler onder onze welvarende samenleving, een soort kompas dat ons de weg kan wijzen.

De filosoof Erasmus schreef er in 1530 al een boek over. Hij spiegelde ons voor hoe we onze kinderen zo jong mogelijk beleefdheidsvormen kunnen bijbrengen, zodat de uiteindelijke volwassene zich weet te gedragen.
Het boek werd een groot succes en is in vele talen vertaald. Mogelijk kwam dit doordat er behoefte bestond aan zekerheden in de onzekere tijd van toen.
Hoewel wellevendheid natuurlijk niet in steen is gehouwen en de regels uit de eeuw van Erasmus niet allemaal passen in deze tijd, vind ik toch een parallel met deze tijd.
Ook wij leven in een onzekere periode en dat lijkt een slechte invloed te hebben op onze wellevendheid.
In Wikipedia lees ik: ‘Wellevendheid is een stelsel van manieren en gedragingen die waarborgen dat mensen met elkaar omgaan op een manier die maatschappelijk aanvaard is en die positief wordt gewaardeerd. Een vergrijp tegen de wellevendheid is niet strafbaar.’

Soms lijkt het alsof we de betekenis van het woord zijn vergeten en het hebben begraven onder golven van onverschilligheid en protesten. Veel lijkt te mogen onder het mom van vrijheid van meningsuiting. Een groot goed natuurlijk, maar mijn inziens hebben we juist de laatste zin van Wikipedia te stevig opgeslagen. Kijkend naar de manier van protesteren, naar de beledigingen die worden geroepen om zaken duidelijk te maken, naar de manier waarop politie en andere handhavers een ijzeren discipline moeten hebben om gewelddadig gedrag niet met gelijke munt te betalen, kun je je afvragen of het nog past bij een beschaafde samenleving die we immers willen zijn. Iets dat juridisch niet strafbaar is, maar mensen wel willens en wetens kwetst, is naar mijn mening moreel toch verwerpelijk.

Ik zou – in navolging van Erasmus –  wellevendheid een belangrijker plek willen geven om het vervolgens als een juweel door te kunnen geven aan volgende generaties.

Maar wat verstaan we onder wellevendheid?
Wat versta jij eronder? Hoe zou jij wellevendheid willen invullen in jouw omgeving?
Een mooi onderwerp om per pen te verkennen.

Schrijfoefening:
Zet de letters WELLEVENDHEID verticaal onder elkaar op papier en vul elke letter aan met een regel tekst of een woord.
Kies er vervolgens één uit, zet een wekker op 15 minuten en schrijf.

De therapeutische werking van schrijven

Truus van KeulenAls begeleider van schrijfsessies zie ik steeds weer de prachtige effecten van schrijven. In zo’n bijeenkomst schrijven deelnemers aan de hand van eenvoudige oefeningen. Ik gebruik meestal een thema om de pen in beweging te zetten, maar ik weet: mensen schrijven over datgene dat hen op dit moment bezighoudt of datgene dat hen in het verleden geraakt heeft, ongeacht het thema.

Het delen van de tekst (als je dat wilt) roept vaak emotie op. ‘Als je ergens mee zit, moet je het eerst vastpakken voordat je het los kunt laten. Het opschrijven is het vastpakken, met het delen laat je het letterlijk los’, zo leerde ik in een cursus bij Shodo in Alkmaar. En hoewel de schrijfcafés niet bedoeld zijn als therapie, gaat er toch een helende werking vanuit, zelfs als je denkt dat je niks te helen hebt.

Meerdere onderzoeken hebben deze genezende werking van schrijven aangetoond. Zo las ik in het tijdschrift Schrijven online over het onderzoek van James Pennebaker, professor aan de Universiteit van Texas in Austin. Hij ontdekte dat studenten die schreven over het ergste dat hen ooit was overkomen zich eerst droeviger voelden, maar zes maanden later minder vaak medische en psychologische hulp zochten. De controlegroep, die de opdracht kreeg te schrijven over neutrale dingen, genoot deze vooruitgang niet.

In vele vervolgonderzoeken vond hij dezelfde resultaten. Schrijven helpt je om, al dan niet bewust, zere plekken op je ziel bijna ongemerkt te ontsmetten, zodat ze minder pijn doen.

Hoopvol genoeg om het eens te proberen. In een schrijfcafé, in een cursus of gewoon aan je eigen bureau of keukentafel.

Kom gerust een keer oefenen in een van de schrijfcafés van de Schrijfkring. Wie weet heb je de smaak te pakken en schuilt er een echte schrijver in jou.

 

Schrijven opent luikjes

Met veel plezier sluit ik me aan bij De Schrijfkring. Samen hopen we met de uitbreiding een breed aanbod te creëren en elkaar waar nodig te versterken.

Schrijven is een geweldig middel voor veel dingen.

Grieken en Romeinen gebruikten het schrijven al om tot nieuwe inzichten te komen en een gezonder leven te leiden. Ook in deze tijd wordt schrijven als heilzaam gezien.

Schrijven is een soort middel om je even terug te trekken. Je komt tot rust en onbewust verwerk je van alles. Het werkt verhelderend en het schept orde, je doet het helemaal zelf zonder verstoring van buitenaf. Het helpt je om erachter te komen wat je wilt en wat je voelt. Herinneringen en gevoelens komen boven, het schrijven werkt als een soort luikje naar je innerlijk.

Soms sta je versteld waar de pen je brengt. Je krijgt ineens zicht op iets dat je je voordien niet bewust was. Je legt nieuwe verbanden of herinnert je dingen die je allang vergeten was. Voordat je het weet zit je op een nieuw spoor. En het fijne is dat je er helemaal geen schrijftalent voor hoeft te hebben.

Schrijven, het blijft een klein wonder.

Elke tweede maandag van de maand organiseer ik een schrijfcafé in Dronten en in Zeewolde.  Mieke en Ank verzorgen maandelijks het Schrijfcafe in de bibliotheken van Ermelo en Putten.

Het thema voor deze schrijfsessies komt uit een boek, maar elke deelnemer schrijft een eigen verhaal.

Een deelnemer verwoordde eens over zijn deelname: ‘Wonderlijk wat het oplevert. Je kunt het moeilijk uitleggen, je moet het gewoon een keer ervaren. Daarna wil je steeds weer meedoen.’

Ook zin om je een keer twee uurtjes terug te trekken en je te laten verrassen door je pen?

Van harte uitgenodigd om een keer mee te schrijven op een van de genoemde locaties.

Inspiratie

Boeken, ik kan er niet genoeg van krijgen. En zeker een boek dat gaat over schrijven, kan ik niet laten staan. Heeft iemand een aanrader, dan ben ik de eerste die het (vaak, niet altijd) koopt.
Een voorbeeld is: Ik heb altijd schrijfinspiratie, van Jolanda Pikkaart. Met als ondertitel: …en met dit boek jij ook.
Veel oefeningen ken ik al, maar er zit altijd iets tussen dat verrassend is en dat ik weer in mijn eigen schrijfworkshops kan gebruiken.
Een voorbeeld: Draai het om.
– Wat zou er gebeuren als de bomen niet groeien, maar juist krimpen? Of …- – Als er geen kleuren zouden bestaan, hoe zou de wereld er dan uit zien?Waarschijnlijk kun je er zelf ook wel een aantal verzinnen.

Een idee: wil je je verjaardag eens anders vieren, huur dan één van ons in voor een vrienden-schrijfworkshop. Die kan precies op maat gemaakt worden.

Een nieuw idee: schrijven in de bibliotheek. N.a.v. een boek (dat je niet gelezen hoeft te hebben, om mee te kunnen schrijven) schrijven we over bepaalde onderwerpen. De plannen waren er al langer, maar door de pandemie uitgesteld tot februari 2022. Voor meer info klik hier.

Een zes-woorden verhaal. Jolanda Pikkaart heeft daar ook een bladzijde aan gewijd. Ernest Hemingway schreef ooit: For sale: baby shoes. Never worn.

Mijn zes-woorden verhaal:
Huilend vloog ze, bruinverbrand, alleen terug.

Wie volgt?

De kunst van het genieten

Zin, Geertje CouwenberghIk laat me inspireren door Geertje Couwenbergh. Zij schreef het boekje: Zin, lust in je leven door schrijven. Zij  zegt in haar boek dat ze  hartstochtelijk verliefd is op het schrijven. Zij gelooft in het schrijven. Zij krijgt daardoor zin in dit waanzinnige leven. Ook in zulke bizarre tijden als waar we nu in zitten  kan schrijven inspireren en een uitlaatklep zijn. Daarom heb ik een aantal schrijfoefeningen  op een rijtje gezet, die je op een ochtend of een middag achter elkaar zou kunnen doen.
Het thema is: de kunst van het genieten.

Waar geniet jij van?  Hieronder volgen een paar schrijfsuggesties die je kunt gebruiken om te ontdekken waar jij vooral van geniet, wat je op dit moment mist en wat je juist nu inspireert.

Ik heb de oefeningen onderverdeeld in twee gedeeltes.

Deel 1 Waar geniet je in gewone tijden van en wat mis je op dit moment?

  • Maak een lijstje met activiteiten waar jij in normale tijden altijd van kunt   Schrijf onder elkaar zonder er bij na te denken tien dingen op waar jij van geniet in het leven.
  • Maak nu een lijstje van tien dingen die je op dit moment mist.
  • Kies vervolgens één van de dingen uit het lijstje van dingen die je mist. Denk terug aan een moment dat je deze activiteit aan het doen was. Verbeeld je dat je het nu aan het doen bent. Wat zie je, wat hoor je, wat ruik je, wat proef je, wat voel je, wat denk je? Schrijf een sprintje van ongeveer een A-viertje. Als je klaar bent lees je jouw tekst nog eens door. Als je dat gedaan hebt schrijf je de volgende woorden op: De eerste keer dat ik dit weer ga doen dan……… Maak af met drie regels.

Deel 2 Wat inspireert je op dit moment?

  • Kijk naar de eerste opdracht: het  lijstje van alle dingen waar jij van geniet. Kies één activiteit uit waarvan je nu in deze tijd en in deze situatie van de Coronacrisis nog steeds  kunt genieten.
    Schrijf nu een sprintje van zeven minuten. Je zet van te voren een timer op zeven minuten en je schrijft zeven minuten achter elkaar door. Alles wat je opschrijft is goed. Schrijf de activiteit die je gekozen hebt boven aan je bladzij. Je start nu je sprintje met de zin: Ik geniet hier nu vooral van  omdat……
  • Pak je pen en papier. Ga op een strategische plek zitten waar je veel kunt overzien. Bijvoorbeeld voor een raam met uitzicht op de straat, midden in de woonkamer of op je balkon of in je tuin. Neem er een kop koffie of thee bij en neem de tijd en geniet van je omgeving. Neem na een tijdje je pen ter hand en begin te schrijven.
    Start met de woorden: Wat mij hier inspireert is:…… Schrijf door tot je een A-viertje vol heb. Alles kan je inspireren. Mensen die langs komen, de blauwe lucht, een vogel, een oude straatsteen etc. Als er niets meer in je op komt, begin je weer met de begin woorden net zo lang tot je A-viertje vol is.
  • Lees wat je nu hebt opgeschreven nog eens door voor je zelf. Pak je pen en maak de volgende woorden af met drie zinnen: Nu ik dit zo doorlees denk ik………
  • Schrijf een recept voor een inspiratietaart in barre tijden. Ik geef hieronder een voorbeeld. 

Recept voor een inspiratietaart voor barre tijden
Ingrediënten:
– elke dag een wandelingetje
– humor
– chocola

Benodigdheden:
– flexibiliteit
– doorzettingsvermogen

Je kunt dit invullen zoals je zelf wilt.
Dit is maar een voorbeeld. Jouw eigen ingrediënten en benodigdheden kunnen er totaal anders uitzien. Schrijf het eerste op wat er in je opkomt.

  • Maak nu de volgende open zin af met drie regels: De komende weken ga ik……..
  • Tenslotte…… laat deze oefeningen nog even op je inwerken en schrijf er een haiku over. Een haiku bestaat uit drie regels, de eerste regel heeft vijf lettergrepen, de tweede regel heeft zeven lettergrepen en de derde regel weer vijf lettergrepen.

Ik wens jullie veel schrijfplezier in de komende tijd en hoop dat we elkaar gauw weer zullen zien bij één van de schrijfactiviteiten van de Schrijfkring.

Ank Rip